پس از اعلامیه نهضت آزادی ایران مبنی بر درخواست حضور نیروهای بین المللی برای نظارت بر انتخابات مجلس هشتم بسیاری ازمقامات بلند پایه نظام ، همچنین طرفهای درگیر در انتخابات آتی طی سخنرانیها، بیانیه ها و مصاحبه هایی با تقبیح این درخواست آن را توهین به شعور ملت ایران دانستند.

حال پرسش اساسی این است که به راستی چه کسانی به شعور ملت ایران توهین میکنند؟ آیا کسانی که فهم و خرد جمعی مردم را نادیده گرفته و تنها عده ای قلیل را دارای صلاحیت انتخاب وتایید صلاحیت فرزندان و صاحبان اصلی انقلاب میدانند و آنان را دارای آن قدرت ماورایی و فهم بسیط در تشخیص اعتقاد و التزام افراد به دین و نظام میدانند، شعور ملت را نادیده نمیگیرند؟

آیا به راستی گذر کاندیداها از صافی های متعدد و در راس آنها شورای غیرقانونی و نامشروع نگهبان (که در ذیل دلایل خود را بر این ادعا ذکر خواهم کرد) توهین به شعور ملتی که فریبکارانه ادعای مردمسالاری را برآنان تلقین میکنند نیست؟

آیا اینکه عده ای از افراد منتصب و وابسته مسئولیت نظارت و تایید صلاحیت نمایندگان برخاسته از توده مردم را بر عهده دارند در جهت همان شعار همیشگی  آیت الله خمینی است  که می گفت میزان ، رای ملت است می باشد؟ وآیا امروز میزان رای را میتوان ملت دانست یا میزان رای یک یا نهایتا چند منتصب است .

شورای نگهبان: ترکیب و عملکرد

همگان وجود شورایی برای نظارت بر صلاحیت داوطلبان کسب کرسی های مجلس در قانون اساسی بسیاری از کشورها را امری بدیهی و ضروری عنوان میکنند اما اگر ترکیب و نحوه انتخاب اعضای این شورا را در جمهوری اسلامی مورد نقد و بررسی قرار دهیم می بینیم که از 12 نفر عضو آن 6 فقیه انتصاب مستقیم رهبری اند و 6 عضو دیگر این شورا از طرف ریاست قوه قضاییه (دیگر منتصب رهبری)که چند نفر را به مجلس معرفی میکنند و نمایندگان مردم از بین افراد معرفی شده 6 نفر را به عنوان اعضای شورای نگهبان انتخاب میکنند.حال به فرض که بخواهیم نحوه این انتخاب را بپذیریم و بگوییم چون رهبری منتخب مجلس خبرگان است نتیجتا اعضای شورای نگهبان وجاهت قانونی پیدا کنند. نکته جالب در اینجا مطرح می شود که  پس از تشکیل مجلس ششم افراد معرفی شده توسط رئیس قوه قضاییه وقت مورد تایید نمایندگان مجلس قرار نگرفتند و رای لازم را کسب نکردند (که البته این حق مسلم یک نماینده است که کسی را به عنوان عضو شورای نگهبان انتخاب کند که تشخیص دهد میتواند مفید باشد و در واقع در جهت منافع مردم و  تحقق شعارهایی عمل کند که نماینده با تمسک به آنان وارد مجلس شده است که البته اگر این چنین میشد امروز بسیاری از مردم اصلاح طلبان را شعارزده و مردان سخن نمیدانستند) پس از جنجال چند روزه میان قوه قضاییه و مجلس منتخب مسئله به مجمع تشخیص مصلحت نظام(نه مردم!!!) ارجاء داده شد که مجمع نامبرده تصمیم جالب را اتخاذ کرد و البته تعبیری جدید از دموکراسی و مردمسالاری را ارائه داد.تصمیم این چنین بود که لازم نیست افراد معرفی شده توسط شورای نگهبان اکثریت آرای مثبت نمایندگان را کسب کنند بلکه کافی است تنها رای بیاورند(عجیب ترین نوع مردمسالاری در دنیا).و این چنین شد که مثلا غلامحسین الهام وزیر فعلی دادگستری در آن زمان با کمتر از 10 رای  از حدود 300 رای نمایندگان مجلس به عضویت شورای نگهبان دین و جمهوری درآمد.

پس اینکه نتیجه بگیریم تمامی انتخاباتهای پس از تصویب این قانون غیر مردمی بوده و مجلس هفتم و ریاست جمهوری نهم به دلیل این نحوه جدید تشکیل شورای نگهبان فاقد وجاهت اند گزاف نگفته ایم اگر چه قابل استناد مستقیم نیست و تفاوت بسیار آشکار است اما میتوانیم این گونه برداشت را به سخنان بهمن 57 آیت الله خمینی در بهشت زهرا  در مورد حکوت پهلوی مربوط سازیم که فرمود:

آنهائي كه در سن من هستند، مي دانند و ديده اند كه مجلس موسسان كه تاسيس شد، با سرنيزه تاسيس شد، ملت هيچ دخالت نداشت در مجلس موسسان، مجلس موسسان را با زور سرنيزه تاسيس كردند و با زور، وكلاي آن را وادار كردند به اينكه به رضاشاه راي سلطنت بدهند. پس اين سلطنت از اول يك امر باطلي بود، بلكه اصل رژيم سلطنتي از اول خلاف قانون و خلاف قواعد عقلي است و خلاف حقوق بشر است.

در اینجا بررسی عملکرد شورای نگهبان در چند انتخابات اخیر که همیشه با جنجالهای  فراوان روبرو بوده است خالی از لطف نیست عده ی زیادی این شورا را یکی از مهم ترین دلایل ترمز و سپس شکست مفتضحانه جنبش عظیم اصلاحات در ایران می دانند. در واقع جناح محافظه کار چون دیگر هیچ دیالوگ و راهکاری برای بازگشت به قدرت و فتح دوباره قله های آن نمی یافت از ابتدای تشکیل مجلس اصلاحات

با توسل به شورای نگهبان  در واقع زهر چشم خود را از اصلاح طلبان گرفت و در تمام مدت چهار ساله این مجلس  این شورا را مامور رد قوانین تصویبی نمایندگان منتخب مردم نمود و در نهایت چاره ای جز توسل به اهرم نظارت سلیقه ای و نتیجتا خودمانی سازی مجلس هفتم نیافت.

از منظری دیگر; منتخبین محبوب یا مشروع

 اما اگر بخواهیم از منظر دیگر به ادامه بحث بپردازیم به آنجا میرسیم که امروزه عده ای نظارت استصوابی را امری بدیهی در ایجاد یک حکومت اسلامی و لازمه برقرای آن میدانند و در واقع مجلس مشورتی را مطیع را توصیه میکنند در اینجا میتوان به برداشت شهید بهشتی از انتخابات در جمهوری اسلامی

استناد کرد که مفهوم کلی آن بدین شرح است که:

چنانچه ملتی مسلمان که تحت تعالیم الهی قرار گرفته اند و خواهان  برقرای حکومت اسلامی هستند دست به انتخاباتی بزنند و افراد برگزیده توسط آن ملت محبوب و در عین حال مشروع اند محبوبند چون انتخاب شده اند و مشروع اند چون توسط ملتی مسلمان انتخاب شده اند.

اگر برداشتمان این چنین باشد اصلا چه جایگاهی می توانیم برای نظارت استصوابی پیدا کنیم؟ یعنی اگر ما  برای مردم اینقدر شعور قائل باشیم که انتخاب آنها را انتخاب شرع بدانیم چگونه میتوانیم به رد صلاحیت فله ای عده ای به صرف حضور آنها در جناح رقیب  و با طرح اتهامات واهی بپردازیم که در تازه ترین شکل گزینش اجرا شده  برای  مجلس هشتم و در نوین ترین شکل تایید صلاحیت ، هیئتهای اجرایی (و نه حداقل فقهای شورای نگهبان) مسئول اظهار به عدم اعتقاد داوطلبان به اسلام و نظام جمهوری اسلامی و ولایت فقیه شده اند .

هزینه های توهین به شعور ملت

حال  با نگاهی به برگزاری چند انتخابات اخیر در نظام میتوانیم هزینه های فراوان توهین آشکار به شعور ملت را مثلا در مشارکت حداقلی مردم شهرهای بزرگی چون تهران و اصفهان در روند انتخابات مجلس هفتم به وضوح مشاهده کنیم که آمارها حکایت از حضور کمتر از 30 درصدی واجدان شرایط در انتخابات مردمی مسلمان دارد که علمای بزرگ و مراجع دینیشان شرکت در انتخابات را امری واجب دانسته بودند .این امر خود نشان گر ضربه حکومت دینی به اعتقادات مردم و به وضوح تبعات توهین به ملتی متدین را که فکر میکنند حتی دینشان به بازی گرفته شده میکند و توهین بدتر از آن را کسانی میکنند که این مجلس را ستودند . آن را از بهترین مجالس پس از انقلاب دانستند و در واقع مجلس حداقلی طرد شده از سوی توده مردم را که نمایندگانش صرفا به دلیل خودمانی بودن و درصد بالای اطاعت و قدرت نگفتن واقعیتها شایستگی نمایندگی مجلس را یافتند مورد تمجید قرار دادند که این همانا لگدمال کردن شعور یک ملت است.